‘Ymgynghoriad ar gau bellach’

UNEDAU DAN ARWEINIAD BYDWRAGEDD

A yw unedau dan arweiniad bydwragedd yn ddiogel?

Mae tystiolaeth yn dangos eu bod yn ddiogel. Yn wir, mae arweiniad NICE yn cynghori merched â beichiogrwydd rhwydd i roi genedigaeth mewn unedau dan arweiniad bydwragedd.

Mae arweiniad NICE a gyhoeddwyd ym mis Rhagfyr 2014 yn cadarnhau diogelwch unedau dan arweiniad bydwragedd ar gyfer beichiogrwydd rhwydd. Os byddai angen gofal meddyg ymgynghorol ar ferch wrth esgor, câi ei throsglwyddo i’r gwasanaeth agosaf dan arweiniad meddyg ymgynghorol.

Byddai’r unedau dan arweiniad bydwragedd y manylir arnynt yn nogfen yr ymgynghoriad ar safleoedd ein hysbytai cyffredinol dosbarth, nid ar eu pennau eu hunain. Fodd bynnag, mae gennym unedau “cartref oddi cartref” llwyddiannus yn Inffyrmari Dinbych, Ysbyty Bryn Beryl ym Mhwllheli ac Ysbyty Dolgellau sy’n cyfrif am ryw 2% o enedigaethau yng ngogledd Cymru.


Rydych yn cynnig cael gwared ar ein hawl i ddewis ymhle byddwn yn rhoi genedigaeth

Byddem yn cadw dewis i ferched yn ystod unrhyw newidiadau dros dro. Mae’r National Institute of Clinical Excellence (NICE) yn dweud y dylem sicrhau bod pedwar lleoliad geni ar gael i’r holl ferched: genedigaeth yn y cartref; uned dan arweiniad bydwragedd; ochr yn ochr ag uned dan arweiniad bydwragedd ac uned dan arweiniad meddygon ymgynghorol. Mae hyn yn adlewyrchu gofynion Llywodraeth Cymru o ran Gwasanaethau Mamolaeth.


Pam ddylai fod rhaid i famau risg fawr deithio ymhellach nag y maent ar hyn o bryd er mwyn geni eu babanod?

Ni fyddem am achosi i’r cyhoedd deithio ymhellach oni bai ein bod yn teimlo ei bod yn gwbl angenrheidiol gwneud y newidiadau.

Fodd bynnag, yn rhannau eraill o’r DU, er enghraifft Yr Alban a Dyfnaint, mae merched yn teithio filltiroedd i ffwrdd o ble maent yn byw er mwyn derbyn gofal obstetrig. Nid yw’n anarferol i ferched sydd angen (neu sy’n penderfynu) rhoi genedigaeth mewn uned obstetrig deithio er mwyn derbyn y gwasanaeth hwn.

Yn wir, yng Ngogledd Cymru, rydym wedi hen arfer â theithio i dderbyn gwasanaethau arbenigol e.e. aiff trawma i Stoke, aiff babanod cynamserol iawn i Arrow Park, ac mae gwasanaethau arbenigol i blant i’w cael mewn ysbytai fel Alder Hey.

Mae’n rhaid i ni wneud y penderfyniad cywir i’n poblogaeth gyfan.


Beth yw’r opsiynau i famau dan arweiniad meddygon ymgynghorol nad ydynt yn gallu gyrru? A fydd yn rhaid iddynt gael cludiant cyhoeddus?

Ar hyn o bryd, mae nifer o ferched nad ydynt yn gallu cyrraedd yr ysbyty drostynt eu hunain neu yng nghwmni perthynas yn ffonio ambiwlans.
O ran opsiynau a fydd yn gofyn am newid, rydym eisoes wedi cael trafodaethau gyda Gwasanaeth Ambiwlans Cymru er mwyn darparu staff ychwanegol i gyflenwi.

Rydym eisoes yn cefnogi teuluoedd sy’n wynebu caledi sydd angen teithio i dderbyn gwasanaethau. Er enghraifft, mae teuluoedd y rheiny sy’n cael llawdriniaeth at ganser gynaecolegol yn ein canolfan yn Ysbyty Gwynedd yn cael aros mewn gwesty er mwyn eu cefnogi pan fyddant yn ymweld â pherthynas. Byddem yn awyddus i ddarparu cymorth tebyg pe câi penderfyniad ei wneud i newid y gwasanaeth presennol dros dro.


Mae’n rhaid i mi gael sganiau wythnosol oherwydd cymhlethdodau yn ystod camau olaf beichiogrwydd gyda’m plentyn diwethaf. A fyddai disgwyl i mi deithio i Fangor neu Wrecsam yn hytrach na thaith fer i Ysbyty Glan Clwyd?

Byddai gofal cyn geni ac ar ôl geni arferol yn parhau i fod ar gael ym mhob un o’r tri ysbyty felly gallech barhau i fynd i Ysbyty Glan Clwyd bob wythnos i gael sganiau. Yr unig agwedd a fyddai’n newid fyddai’r ddarpariaeth o feddygon ymgynghorol i gyflenwi ar y ward esgor a’r trefniadau ar alwad.

Gan fod meddyg ymgynghorol yn gofalu amdanoch, fe’ch cynghorir i roi geni mewn uned obstetrig er mwyn sicrhau eich diogelwch chi a diogelwch eich baban. Gan ddibynnu ar benderfyniad y Bwrdd, fe allai hyn olygu rhoi geni mewn ysbyty gwahanol yn eich achos chi.


Beth am achosion brys?  Pa drefniadau cyflenwi fydd ar gyfer yr Unedau dan arweiniad Bydwragedd?  

Mae bydwragedd wedi’u hyfforddi i ddelio ag achosion brys a byddant yn sefydlogi unrhyw fam a baban ac yn eu trosglwyddo’n briodol.  Mae bydwragedd yn treulio eu hamser wrth weithio’n monitro merched ac yn edrych am unrhyw beth a allai fod o’i le a byddant yn rhagweld unrhyw broblemau gorau ag y gallant.

Mae diogelwch y fam a’r baban o’r pwys mwyaf felly yn yr achosion prin lle nad oes modd rhagweld problemau neu gymhlethdodau, byddai cludiant brys yn barod i drosglwyddo merched i un o’r Unedau Obstetrig.

Cytunwyd ar drefniadau trosglwyddo brys ar gyfer Unedau dan arweiniad Bydwragedd ar lefel Cymru gyfan – ambiwlans 999. Mae’r trefniadau hyn wedi’u cefnogi gan Gronfa Risg Cymru a WAST.

Rydym yn disgwyl y bydd angen trosglwyddo rhwng un neu ddau o gleifion bob wythnos i Uned Obstetrig; bydd y rhan fwyaf o’r rhain yn symudiadau wedi’u cynllunio oherwydd methiant i symud ymlaen.

Byddem yn rhagweld mai dim ond un neu ddau o gleifion bob yn ail fis y byddai angen eu symud fel achosion brys. Rydym yn gweithio gyda Gwasanaeth Ambiwlans Cymru a gwasanaethau cludiant brys eraill i sicrhau ein bod yn lleihau’r risg wrth ddelio â’r sefyllfaoedd hyn.


Gall merch gael toriad swta o’r brych ar ôl beichiogrwydd normal a risg isel a gall waedu i farwolaeth mewn 30 munud. Beth os bydd hyn yn digwydd mewn uned dan arweiniad bydwragedd?

Ym mhob ysbyty, mae mynediad at dimau meddygol llym yn y fan a’r lle i ddadebru a chynnig ymyriadau brys yn y sefyllfa hon. Ni fydd hyn yn newid o ran dim un o’r opsiynau sy’n cael eu hystyried.
Beth yw’r amseroedd trosglwyddo o uned annibynnol dan arweiniad bydwragedd i uned obstetrig?

Byddem yn disgwyl i’r cyfanswm amser trosglwyddo o wely i wely gymryd 60 munud ar y mwyaf.  Câi unrhyw ferch a gâi ei throsglwyddo trwy ambiwlans ei hebrwng gan fydwraig er mwyn rhoi cymorth un-wrth-un trwy gydol y daith.

Mae hyn yn unol ag amseroedd teithio rhwng unedau tebyg mewn rhannau eraill o Gymru.


A fydd ambiwlansys wrth gefn ar gael yn gyson i drosglwyddo merched? Beth fydd yn digwydd os bydd damwain fawr ar y ffordd?

Byddai gennym gludiant pwrpasol yn y lle cyntaf a byddem yn monitro defnydd.

Mae ambiwlansys golau glas yn mynd trwy waith ar y ffyrdd neu ddamweiniau bob dydd mewn achosion brys o bob math. Caiff oedi oherwydd traffig ei ystyried gan reolwyr a chriwiau ambiwlans


A oes rhaid i ferch sy’n esgor mewn Uned dan Arweiniad Bydwragedd y mae angen mynd ati ar frys at feddyg ymgynghorol lofnodi cydsyniad er mwyn cael ei symud?

Nid yw hyn yn wir. Nid oes unrhyw ffurflenni cydsyniad yn hyn o beth ac nid yw’r ffurflenni hyn yn cael eu defnyddio mewn unman arall ychwaith. Byddai bydwragedd yn trafod gyda’r ferch y rhesymau pam y byddai angen eu trosglwyddo (mae’r mwyafrif o achosion trosglwyddo oherwydd esgoriad araf neu oedi wrth esgor).


A oes modd i ferched mewn Uned dan Arweiniad Bydwragedd gael epidwral?

Nid yw epidwral yn cael ei gynnig i ferched sy’n penderfynu rhoi genedigaeth mewn Uned dan Arweiniad Bydwragedd. Wrth esgor, pe bai merch yn gofyn am epidwral, câi ei throsglwyddo i uned dan arweiniad obstetrig.